Zatkany osadnik rynnowy potrafi zalać elewację i fundament, dlatego wymaga przeglądu kilka razy w roku
2-4 razy w roku, a koniecznie późną jesienią po opadnięciu liści i wiosną po roztopach, trzeba zajrzeć do osadnika na rurze spustowej. Zapchany kosz lub komora osadcza nie przepuszcza wody do kanalizacji deszczowej, a deszczówka przelewa się wtedy przez rewizję lub połączenia i spływa po elewacji prosto pod fundament.
Osadnik montuje się na dolnym odcinku rury spustowej, tuż nad miejscem, w którym rynna przechodzi w rurę kanalizacji deszczowej w gruncie. Jego zadaniem jest zatrzymanie liści, igliwia, mchu i piasku z dachówek, zanim trafią do podziemnych rur, gdzie ich usunięcie wymagałoby specjalistycznego sprzętu. Działa jak sitko w zlewie: dopóki jest czyste, chroni instalację, a gdy się zapcha, samo staje się przeszkodą.
Po czym poznać, że osadnik jest zapchany
Najbardziej widocznym objawem jest woda wypływająca z osadnika w czasie ulewy, przez pokrywę rewizyjną lub łączenia z rurą spustową. Na elewacji pod osadnikiem pojawia się ciemna, zawilgocona plama, a z czasem zielony nalot glonów. W skrajnych przypadkach woda cofa się w rurze spustowej aż do rynny i przelewa przez jej krawędź na całej długości.
Mniej oczywiste są objawy w gruncie. Jeśli woda wypływa z osadnika regularnie, wsiąka w ziemię tuż przy ścianie fundamentowej. Przy słabej izolacji przeciwwilgociowej po kilku sezonach pojawia się zawilgocenie ściany piwnicy w narożniku budynku, wykwity solne na cokole i odspajający się tynk. Takie zawilgocenia często przypisuje się wodzie gruntowej, choć ich źródło jest kilkadziesiąt centymetrów wyżej, w zaniedbanej rurze spustowej.
Zimą zapchany osadnik bywa przyczyną zamarzania. Woda stojąca w komorze zamarza, a lód rozsadza obudowę lub tworzy korek, przez który kolejne roztopy nie mają ujścia.
Jak wyczyścić osadnik
Większość osadników ma zdejmowaną pokrywę rewizyjną lub wyjmowany kosz. Czyszczenie trwa kilka minut, jeśli robi się je regularnie. Warto przy tym zachować kolejność, która zapobiega wpychaniu brudu do kanalizacji:
- przed otwarciem rewizji oczyścić z liści rynnę i kosz na wlocie do rury spustowej, żeby nowy brud nie spłynął przy pierwszym deszczu,
- zdjąć pokrywę i wyjąć kosz lub sito, a osad z komory wybrać ręką w rękawicy lub małą łopatką,
- wypłukać kosz wodą z węża i sprawdzić, czy nie jest pęknięty,
- przelać komorę wodą i obserwować, czy swobodnie spływa do kanalizacji,
- założyć kosz i pokrywę, sprawdzając uszczelkę rewizji.
Jeśli po wyczyszczeniu woda nadal stoi w komorze, problem leży niżej, w rurze kanalizacji deszczowej lub w studzience. Wtedy pomaga przepłukanie rury wężem z dyszą albo kontrola kamerą.
Osadnik na rurze czy wpust z koszem
Klasyczny osadnik to element wpięty w rurę spustową, montowany ponad terenem. Osadnik rynnowy (onninen.pl/produkty/osadnik-rynnowy) występuje w wersjach z tworzywa i metalu, w średnicach odpowiadających popularnym rurom spustowym. Wybierając model, zwraca się uwagę na wielkość kosza, łatwość otwierania i to, czy obudowa jest odporna na promieniowanie UV.
Drugim rozwiązaniem jest wpust, który łączy przejście z rury spustowej do kanalizacji z koszem osadczym, rewizją i zamknięciem zapachowym. Wpust rynnowy z osadnikiem (onninen.pl/produkt/HL-Wpust-rynnowy-z-koszem-osadczym-rewizja-i-klapa-zapachowa-odplyw-DN110-125-dla-rynien-rur-HL660E,267797) przydaje się szczególnie wtedy, gdy rura spustowa jest podłączona do kanalizacji ogólnospławnej lub zbiornika na deszczówkę. Klapa zapachowa zatrzymuje nieprzyjemne zapachy z kanalizacji, które przy zwykłym otwartym przejściu potrafią wydostawać się przez rynny, zwłaszcza w okolicy okien poddasza.
Dobór miejsca montażu
Osadnik montuje się tak, żeby jego rewizja była łatwo dostępna z poziomu terenu, bez drabiny. W praktyce oznacza to wysokość kilkudziesięciu centymetrów nad gruntem lub nawierzchnią. Za nisko zamontowany osadnik będzie zasypywany śniegiem i obsypywany ziemią z rabat, a za wysoko po prostu nikt nie będzie go czyścił.
Połączenie z rurą kanalizacji deszczowej w gruncie musi być szczelne, a sam osadnik dobrze przymocowany obejmą do ściany. Pod wpływem mrozu i ruchów gruntu przejście z rury spustowej do rury w ziemi pracuje, dlatego stosuje się elementy z uszczelkami, a nie sztywne połączenia klejone. Przy kostce brukowej wokół rury warto zostawić niewielką szczelinę, żeby osiadająca nawierzchnia nie ciągnęła za sobą osadnika.
Czego nie robić
Najczęstszy błąd to usunięcie kosza z osadnika, bo często się zapycha. Woda płynie wtedy bez przeszkód, ale wszystkie liście i piasek trafiają do rur w gruncie, które zamulają się w ciągu kilku sezonów. Udrożnienie kanalizacji deszczowej jest znacznie droższe niż regularne opróżnianie kosza.
Drugi błąd to zakrywanie rewizji okładziną cokołu, płytkami lub dekoracyjną osłoną bez możliwości otwarcia. Rewizja jest po to, żeby z niej korzystać. Lepiej przewidzieć estetyczną, ale zdejmowaną osłonę, niż co roku rozbierać fragment elewacji. Dobrą praktyką jest też zamontowanie siatki lub kosza w rynnie, na wlocie do rury spustowej. Część liści zostaje wtedy wyżej i łatwiej ją zebrać, a osadnik na dole zapycha się wolniej.
Przeczytaj także
Osadnik rynnowy - Jak wybrać i zainstalować? Praktyczny przewodnik przez świat budownictwa
W świecie budownictwa, gdzie każdy detal ma znaczenie, nie można lekceważyć roli, jaką pełni osadnik rynnowy.
Jak wybrać separator i osadnik do swojej instalacji
Separator i osadnik to urządzenia stosowane w systemach…
Jak wybrać i zainstalować czyszczak rynnowy - praktyczny przewodnik
Czyszczak rynnowy to kluczowy element systemu odwadniania dachu.